banner301

banner69

banner300

banner278

banner14

banner168

Turşuların efendisi: Urfa Eşkilisi

Şanlıurfalı Sedat Denek, kentin unutulmaya yüz tutmuş adetlerinden olan Urfa Eşkilisi’ni kendisi yaparak, komşularına, akrabalarına ve sosyal medyadan anlatıp, tanımadığı insanlara bile dağıtıp bu geleneği sürdürmeye çalışıyor. Kente özgü yemeklerin yanında sunulan Urfa Eşkilisi’nin yapımının kolay olduğuna değinen Denek, “Seneye de bunun festivalini yapmak istiyoruz. Bir yerde toplansın insanlar, yemekler yapılsın, bizim Urfa halkının eski özüne dönelim” dedi.

Yemek Tarifleri 02.12.2017, 08:08 02.12.2017, 08:08
Turşuların efendisi: Urfa Eşkilisi

Şanlıurfa, yemek kültürü ile Türkiye’nin önde gelen şehirlerinin başında geliyor. Çiğköftesi, lahmacunu, ciğer kebabı, boranisi ve daha sayılamayacak birçok yemeği ile insanların damak tadına hitap eden Şanlıurfa’da, özellikle bu yemeklerin yanında sunulan mezeler de lezzeti ile yemeklere farklı bir güzellik katıyor. Bu önemli lezzetlerin başında gelen tatlardan biri de farklı bir turşu çeşidi olan Urfa Eşkilisi. Ancak acı ve ekşi tadı ile damaklara kazınan ve özellikle komşulara-akrabalara dağıtılması ile gelenek haline gelen Urfa Eşkilisi, şu dönemlerde eskisi kadar yapılmıyor. Şanlıurfalı Sedat Denek ise bu geleneği sürdürmek için eşiyle birlikte Urfa Eşkilisi’ni yapıp komşularına, akrabalarına, tanıdıklarına ve sosyal medyadan anlatıp, tanımadığı insanlara bile dağıtıyor. Şanlıurfa’nın özüne sahip çıkması ve geleneğin yaşaması adına böyle bir şey yaptıklarını ifade eden Sedat Denek, Urfa Eşkilisi konusunda Gazete İpekyol’a değerli açıklamalarda bulundu.

Sizi biraz tanıyabilir miyiz?
Adım Sedat Denek, Şanlıurfa’da kozmetik işiyle uğraşıyorum, Pembe Kozmetik’in sahibiyim. Bahçelievler semtinde esnafım. Urfa halkına hizmet etmeye devam ediyoruz.

Urfa Eşkilisi’ne gelecek olursak, biraz bilgi alabilir miyiz?
Malumunuz Urfalılar çok iyi bilir, eskilerde çok yapılırdı eşkili. Ben pazardan biber alırken, pazarcılar sordu bu eşkili nedir? Bizim gibi yeniler, çok iyi bilmez. Eskiler, büyüklerimiz çok iyi bilir. Zamanında hayır için insanların komşularına akrabalarına dağıttığı bir turşu şeklidir. Ama bu Şanlıurfa’ya özgü bir turşu şeklidir. Başka yerde bulunmaz, sadece Urfa’da yapılır. Parayla da satılmaz, hediye edilir, az da olsa komşulara-tanıdıklara dağıtılır. Bildiğiniz gibi Urfa’nın çok güzel yemekleri var, bamya, borani ve çiğköftemizin yanında çok sevilerek yenen bir turşu biçimidir.

Urfa Eşkilisi yapma fikrinin kaynağı, temeli neydi?
Urfa Eşkilisi Şanlıurfa’da belli bir yıldan sonra yapılmamaya başladı veya o yapanlar rahmetli oldu, öğretmedi insanlara. Bu Urfa’da unutulmaya yüz tutmuştu. Ben ve eşim de çok sevdiğimiz için yapan bir-iki kişi vardı onlara haber salıyorduk, bize küçük küçük parçalar veriyorlardı. Ama biz çok sevdiğimiz için çok yemek istiyoruz. Nasıl yapalım derken, eşime dedim ki biz üzüm sıkmıyoruz ya, sıkamayız vaktimiz de yok. Urfa’nın Halfeti İlçesinde üzümün suyunu sıkıp, hazır olarak satıyorlar. Onları aldık, eşimle bir deneme yaptık, kimseye de söylemedik nasıl olacak diye. Aradan 15-20 gün geçti, baktık ki bu tuttu, bundan 4 sene önce. O tutunca dedik ki biz bunu çok seviyoruz, bunun dağıtmamız lazım. 3 sene önce 35-40 kişiye, geçen sene 300 kişiye dağıttık, bu sene de 500 kişiye dağıtmak için çabalıyoruz ama inan ki çok zor. Pazara gidiyorsun küçük küçük özenle seçmen lazım. Biberler küçük olacak ki böyle tadını alalım, hem de daha taze oluyor.

İnsanların tepkisi nasıl peki?
Bazen insanlar diyor satmıyor musunuz? Satmıyoruz, sadece dağıtım yapıyoruz Allah rızası için. Hedefimiz Urfa’daki herkesin evinde bunu yapması, herkesin evinde olması. Geçen gün burada yaparken bayanın bir sordu satıyor musunuz diye, hayır dedim. Acı olmasına rağmen yedi, satmıyoruz deyince üzüldü. Eşime işaret ettim, bir tane ver dedim.

Urfa Eşkilisi satılmıyor, dağıtılıyor insanlara. Bunun sebebi nedir?
Bu Urfa’ya özgü bir şey bu. Aslında bunu gözden kaçırmışız. Ben de Allah rızası için yapıp dağıtmaya karar verdim. Çok şükür başarılıyız şimdi, 500-600 kişiye dağıtacağız. Seneye de bunun festivalini yapmak istiyoruz. Bir yerde toplansın insanlar, yemekler yapılsın, bizim Urfa halkının eski özüne dönelim. Ben dağıtıyorum ya, bazen insanlar diyor ki niye dağıtıyorsun? Zarar gibi görünüyor ama biz kar ediyoruz. Allah rızasını kazanıyoruz. İsteyen herkese de anlatırız nasıl yapıldığını, çok basit. Ben buradan eski Urfalılara, büyüklerimize de teşekkür ediyorum, çok güzel adetlerimiz varmış. Biz bunları tanıtalım.

Peki, yapılış konusuna gelirsek, içinde neler var, hazır hale gelmesi kaç gün sürüyor?
Eski büyüklerimiz üzümün suyunu çıkarırlarmış, onu bir küp içerisinde sıcak bir yerde o üzüm suyunun oluşmasını beklerlermiş, içine de tuz atıyorlarmış helal olsun diye. Ondan sonra içerisine biber atılıyor, kara havuç atılıyor. İçine tuzumuzu da atıyoruz. 15-18 gün arasında hazır oluyor. Bazen insanlar diyor ki ben bilmiyorum, inanın çok basit. Seneye Allah izin verirse bir daha video çekeceğim. Öz Urfa üzüm suyuyla nasıl yapıldığını anlatacağım. Bir de üzüm sirkesi var. Hiç yapamıyorum diyorsanız, üzüm sirkesini alıyorsunuz, plastik bidona koyun, içine biberi koyun, üzerine kara havucu koyun, tuzunu da bir avuç dökün, üzüm sirkesini boşaltın, yine aynı oluyor ama dediğim gibi asıl Urfa Eşkilisi üzüm suyu ile olur. Yabancılar da buraya geldiği zaman bunu tanısın. En ufak bir şey de diyorlar ki bu Antep’in, Urfa’nın neleri var neleri. Bunları ortaya çıkaralım, benim amacım bu.

Son olarak eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Urfa’mızın özüne, Urfa’mızın örf ve adetlerine sahip çıkalım. Ben bunu istiyorum büyüklerimizden. Herkes kendi malına sahip çıksın, yoksa elimizde bir şey kalmayacak, en sonunda diyeceğiz ki Urfa’da sizin olsun. Özümüze sahip çıkalım, Urfa’ya özgü çok şeyler var. Elimizden gelen ne varsa Urfa için.

Röportaj: Mustafa PAYIK/AJANS URFA

 

banner213
Yorumlar (3)
Mahmut Bildirici 10 ay önce
Allah razı olsun memleketmin örf ve adetlerine bağlı kalan insanlara teşekkür edesim ben eşkiliyi İstanbul da yapıyorum sedat kardeşim sen teşekkür ederim saygılar
Mahmut Bildirici 10 ay önce
Allah razı olsun memleketmin örf ve adetlerine bağlı kalan insanlara teşekkür edesim ben eşkiliyi İstanbul da yapıyorum sedat kardeşim sen teşekkür ederim saygılar
Mehmet demir ben İzmir'e ikamet ediyorum 63 yaşındayım eksiliyor çok seviyorum tarifini yollarsanız sevinirim gönderme imkanı varsa irtibat kuralım 0532 6125945 10 ay önce
29°
açık
Günün Anketi Tümü
Yakında kabine değişikliğinin olacağı konuşuluyor, AK Parti'nin 12 belediye başkanlığını elde ettiği Şanlıurfa bir bakanı hak etti mi?
Namaz Vakti 24 Temmuz 2021
İmsak 03:37
Güneş 05:15
Öğle 12:36
İkindi 16:26
Akşam 19:47
Yatsı 21:19
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30