banner226

banner69

banner225

banner278

10.03.2021, 12:53

ŞANLIURFA'DAN MARS'A GİTME YARIŞINA NİÇİN KATILMALIYIZ?

Bugün evlerimizde, işyerlerimizde ve halka açık alanlarda kullanılan Wi-Fi kablosuz internet teknolojisi aslında NASA tarafından bir uzay alt araştırma programı için geliştirilen bir teknolojidir. Uzay araştırmalarına ülkeler ve şirketler çok büyük yatırımlar yapmaya devam etmektedir. Teknoloji yarışında çok küçük bir fark bile çok büyük etkiler ve sonuçlar yaratabilmektedir. Bu dünyanın yaşam ekosistemini insanlar olarak maalesef doğru yönetemiyoruz. İklim değişikliği, kutuplardaki buzların erimesi, karbon salınımı, sera etkisi, içilebilir suların azalması benzeri sorunlarımız var. Dünya Doğayı Koruma Vakfı’nın (WWF) açıkladığı rakamlara göre içilebilir tatlı suyun dünyadaki toplam su miktarındaki payı%3’ün altında ve bu içilebilir suyun büyük kısmı kutuplarda yer almaktadır.

Şöyle düşünelim, savaş kelimesinin çok kötü anlamı ve beraberinde getirdiği çok acı hatıraları vardır. Fakat ülkeler arasında yakın tarihte yapılan I. ve II. Dünya savaşlarına bakıldığında savaş sırasında ülkeler arasında oluşan rekabet ve hayatta kalma içgüdüsünün bugün kullanmakta olduğumuz birçok teknolojinin temelini oluşturduğunu söyleyebiliriz. Bu savaşlar bugün uzay yarışı, ekonomi savaşı, siber güvenlik savaşı vb. şeklinde isim değiştirerek her an devam etmekte ve böylece teknolojinin gelişmesine doğrudan ve dolaylı katkılar sunmaktadır.

Yaklaşık 50 metre yüksekliğinde ve 100 ton kargo yükü taşıyabilen, yeniden kullanılabilir

Starship SN9 ve SN10 uzay aracı prototipleri Teksas yakınlarındaki Boca Chica köyündeki

fırlatma üssünde yan yana görünüyor.

Mars, dünyaya göre yaşam şartlarının oldukça zorlu ve kötü olduğu bir yapıya sahiptir. Eğer biz orada bir yaşam alanı, koloni oluşturmayı başarırsak bunu dünyamızı güzelleştirmek için de elbette kullanabileceğiz.Topraksız tarım, karbondioksitin oksijene dönüşümü, içilebilir su elde edilmesi örnek gelişmeler olarak gösterilebilir. Bazı benzerliklerinden dolayı Mars’a dünyanın küçük kuzeni denmektedir. Mars’ta sıcaklık -87 dereceye kadar düşer. Atmosferi dünya atmosferine kıyasla %1’den daha düşük kalınlıktadır. Yüzeyinde yüksek radyasyon bulunmaktadır. Atmosferinin %95’i karbondioksitten oluşmaktadır. Kızıl gezegen olarak adlandırılmasının sebebi yüzeyindeki demirin paslanmasından kaynaklanmaktadır. 1 Mars günü dünyadan 40 dakika fazla yani 24 saat 40 dakikadır. Bir Mars yılı ise yaklaşık 2 dünya yılına eşit olan 686 gündür. Mevsimleri oluşturan eğiklik açısı dünya için 23.5 derece iken Mars için bu eğiklik 25.2 derecedir. Bu sebeple dünyadakine benzer mevsimler görülmektedir. İnsanlı bir uzay aracının Mars’a ulaşma süresinin yaklaşık olarak 9 ay süreceği tahmin edilmektedir. Bu 9 aylık yolculuk süresinin insan üzerindeki fizyolojik ve psikolojik etkileri halen tartışılmaktadır.

SpaceXuzay taşımacılığı şirketi kendine Mars’a gitme hedefi koyan özel bir şirket. Bu şirket NASA’yı, Mars’a gitmeyi geciktirdiği için oldukça eleştirmektedir. Napolyon’un ünlü sözünü hatırlatan bir durum:“Bir işin iyi yapılmasını istiyorsan, kendin yap.”. İşte SpaceX şirketide aynen bunu yapıyor. İlk hedef Ay, eğer Ay yüzeyinde bir koloni kurulması başarılırsa uzaya gitmek çok daha kolaylaşacak çünkü bir uzay aracının dünyadan uzaya fırlatılması ile aydan uzaya fırlatılması arasında kat kat enerji tasarrufu sağlanacağı ifade edilmektedir.

Yapay zeka algoritmasına sahip Starship SN9 yere inişi esnasında önceki prototip SN8 gibi patladı.

Testlerde kullanılan bir adet Starship roketinin kabaca yaklaşık maliyeti 216 milyon dolar.

SpaceXAy’a ve Mars’a gidebilmek için yeniden kullanılabilir Starship adı verilen uzay araçlarını tasarladı. Yakın tarihte 216 milyon dolar değerindeki SN9 prototipini başarılı bir şekilde fırlatarak10 km yüksekliğe çıkarmayı başardı. Yapay zekâ kullanılan iniş sürecinde meydana gelen hata sonucubu prototip yere çakılarak patladı. Patlama sırasında şirketin canlı yayınını sunan yetkili, test görevinin başarılı olduğunu ve çok güzel verilerin toplandığınıifade etti.Şirket neyin yanlış olduğunu öğrendiği için yere çakılmayı ve patlamayı adeta bir başarı olarak gördü.

SpaceX’in yaptıkları bana Edison’un lambayı icat etmesini hatırlattı. Edison 1000 deneme sonunda lambayı icat ettiğinde sorulan bir soru üzerine “Lambayı icat etmek 1000 aşamalı bir süreç idi önceki hata gibi görünen 999 adım 1000.adıma götüren öğrenmelerle ile doluydu” der. Lütfen başarı için hata yapmaktan korkmayalım.

Berkan-Aydilek

Simülasyon ortamında 10.000 deneme sonunda istenilen hedefe başarılı iniş yapmayı

öğrenen yüksek bir ortalama ödüle sahip uzay aracına ait yapay zeka yazılımı sonucu

İnsanlık için karşımızda duran sorunlardan biri uzay aracını fırlatmaktan öte uzay aracını Dünya’ya, Ay’a veya Mars’a başarılı bir şekilde indirmeyi başarabilmek gibi duruyor. Bu sebeple, yakın zamanda basit bir simülasyon ortamında Yapay zeka kullanarak yaptığım bir yazılım çalışmasında, 10.000 adet deneme sonunda 3 adet yönlendirici motora sahip bir uzay aracını başarılı bir şekilde kendi kendine iniş yapabilmesini, yüksek bir ortalama ödülle sağlayabildim. Bundan sonraki aşamada gerçek küçük prototipler üzerinde SpaceX gibi fiziksel kalibrasyonun yapıldığı testler neden Şanlıurfa’da yapılmasın… Sağlık, mutluluk ve esenlikler dilerim.

Kaynaklar

Astronom Selçuk Topal, Oxford Üniversitesi, Astrofizik Bölümü, https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/hayat/mars-hakkinda-bilmeniz-gerekenler-30184409

https://www.fool.com/investing/2020/02/16/are-elon-musks-spacex-promises-even-possible.aspx

https://www.e-psikiyatri.com/mars-neden-bu-kadar-onemli

https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/hayat/marsa-gitmek-insanlik-icin-neden-onemli-40515549

https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-53582385

https://powerzeka.com/bilim-teknoloji/marsa-ulasmak-ne-kadar-surer/

https://www.dunya.com/dunya/dunyanin-yarisi-susuzluk-riskiyle-karsi-karsiya-haberi-408385

https://www.houstonchronicle.com/news/houston-texas/space/article/FAA-approves-SpaceX-launch-SN9-could-fly-today-15918233.php#photo-20562527

https://www.hurriyet.com.tr/gundem/999-kez-hata-yapabilirsin-104784

Yorumlar (4)
Yeni öğrenci 3 ay önce
Hocam ellerinize ve emeğinize sağlık. Her defasında farklı ufuklar açıyorsunuz. Yeni yazılarınızı merakla bekliyorum.
Tahir 3 ay önce
Hocam sanliurfamizin medari iftarı gururu yazılarını çalışmalarını heyecanla takip ediyoruz. Hocami güzel yerlerde gorecez insAllah
Tahir 3 ay önce
Hocam sanliurfamizin medari iftarı gururu yazılarını çalışmalarını heyecanla takip ediyoruz. Hocami güzel yerlerde gorecez insAllah
Ramazan Mehmet 3 ay önce
Tebrikler hocam güzel yazı olmuş. Urfamızın ufku açık akademisyenlere ihtiyacı var.Gençlere idol olmak önemli .Artık Urfa bilimle,kültürle,güzel şeylerle gündeme gelsin.
21°
açık
Günün Anketi Tümü
Yakında kabine değişikliğinin olacağı konuşuluyor, AK Parti'nin 12 belediye başkanlığını elde ettiği Şanlıurfa bir bakanı hak etti mi?
Namaz Vakti 16 Haziran 2021
İmsak 03:11
Güneş 04:57
Öğle 12:30
İkindi 16:22
Akşam 19:53
Yatsı 21:32
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30