banner14

banner69

banner84

banner87

banner89

Urfalıların iştahını kapatacak haber! Tepsi kebabı...

Birbirinden farklı lezzetleri ile Şanlıurfa yemekleri damaklarda tat bırakırken, Urfalı Diyetisyen Bermal Akıl doğru bilinen yanlışları sıraladı ve ekledi: Tepsi kebabının yanında iki tane açık ekmek tüketmek yanlış!

ÖZEL HABER 21.11.2019, 11:20 21.11.2019, 12:22
Urfalıların iştahını kapatacak haber! Tepsi kebabı...
banner37

Türkiye'nin en önemli gastronomi kentlerinden biri olan Şanlıurfa, yemek kültürü ile gözde illerden biri. Sabah kahvaltısında patlıcan-isot ve tırnaklı ekmek, akşamları yağ ile et ağırlıklı yemekler ve şerbetli tatlılar...

Sofralar zengin yemek kültürü ile süslenirken, kente özgü lezzetleri sağlık açısından değerlendiren Diyetisyen Bermal Akıl ise önemli uyarılarda bulundu. Kahvaltıdan, akşam yemeğine birçok lezzete değinen Akıl, Urfa yemeklerinin hayvansal yağ ve et ağırlıklı olduğunu kaydetti.

BİHA'ya verdiği röportajda yemek kültürüne dair açıklamalar yapan Akıl, doğru bilinen yanlışları da aktardı.
 



Şanlıurfa’da yaşanan sorunlardan biri obezite. Öncelikle obezite nedir?

Obezite beden kitle endeksinin 30’un üzerinde olmasıdır. Bireyin ağırlığı ve boy uzunluğunun metrekaresine bölünmesiyle bulabiliyoruz. Bunu internet sitelerinden de bakabilirsiniz. Beden kitle endeksiniz 30’un üzerindeyse obezite sınırdasınız. 21’in üzerindeyse kilolu sınırında oluyorsunuz.

Şanlıurfa, Türkiye’de en önemli gastronomi kentlerinden biri. Urfa’nın yemek kültürünü nasıl değerlendirirsiniz? Hangi yemeklerimiz sağlığa yararlı, hangileri zararlı?

Aslında çok geniş bir yemek kültürümüz var ve bunu değerlendirmeyi bilmemiz gerekiyor. Biz biraz yanlış değerlendiriyoruz. Eski kültürümüze döndüğümüzde daha sağlıklı beslenildiğinin farkındayız. Karbonhidrat ağırlıklı besleniyoruz bu bizim bölgenin mecburiyetinden dolayı diyemiyoruz, coğrafi sebeplerinden, tarım, sağlık koşullarından dolayı. Doğru karbonhidrat tüketmemiz de önemli. Beyaz ekmek, beyaz un yerine tam buğday unu tercih etmemiz gerekiyor. Hayvansal yağların tüketimini bırakmamız gerekiyor, daha doğru yağlara dönmemiz gerekiyor. Zeytinyağı bizim için bölgesel olarak çok zorlu bir şey, zeytinyağına dönüş yapmamalıyız ama hayvansal yağ ağırlıklı beslenmemizde sorun. Mümkün olduğunca zeytinyağı tüketmemiz gerekiyor. Karbonhidrat ve yağ tercihlerini çok yanlış yapıyoruz. Çok fazla sakat et tüketimimiz var. Bunların biraz değişmesi gerekiyor.



Peki, hangi yemekleri buna örnek verirsiniz? Lahmacun, çiğköfte, boranı, tepsi kebabı

Diyette yasak yoktur, doğru beslenmede de yasak yoktur. Tepsi kebabı mesela çok güzel bir yemek, hem sebzesi var hem eti var, yanında salata tüketilebilir ama onun yanına iki tane açık ekmek tüketince yanlış oluyor. Çiğ köfte de doğru tüketildiğinde gayet sağlıklı bir yemek. Yanında bol ayran ve yeşillikle tükettiğimizde gayet doğru ama biz köftenin yanına pilav yapıyoruz. İki karbonhidratı bir arada tüketince yanlış oluyor. Besini doğru tüketmemiz gerekiyor. Yemek kültürümüzü elbette ki devam ettirmemiz gerekiyor ama yanlış tüketmememiz gerekiyor.

Doğuda genelde pilav da ekmekle yeniliyor. Nasıl olmalı?

Evet, karbonhidrat ağırlıklı gidiyoruz. Bizim coğrafi koşullardan tarım şartlarından dolayı karbonhidrat bizim temel besinimiz, aslında insanların da temel besini çünkü enerji ihtiyacımızın temeli karbonhidrat ama doğru tüketmemiz gerekiyor. Mesela pirinç pilavı özellikle Karacadağ pirincini çok tercih ediyoruz. Tadı da gayet iyi ama bir seferde oturup da o kadar pirinç pilavı yememiz yanlış. Onun yerine biraz et, salata veya yoğurtla da güzel tüketilebilir.

Yemek kültürümüze bakınca bu yemeklerin en çok getirdiği rahatsızlıklar neler oluyor?

Obezitenin getirdiği pek çok hastalık var. Başlangıcında diyabet, uyku apnesi, fiziksel rahatsızlıklar, tansiyon, kolestrol, kalp damar tıkanıklığı gibi birçok sebebi var. Dünyada sigaradan sonra en büyük ölüm sebeplerinden biri obezite. Ülkemizde de yaklaşık sağlık hizmetleri yüzde 10 obeziteye giriyor.
 


banner85

Urfalı vatandaşların en çok dert yandığı konulardan biri kalp damar tıkanıklığı. Bunu nedeni nedir, nasıl beslenilmesi gerekiyor?

Kalp damar tıkanıklığının sebebi fazla et tüketimi ve hayvansal yağlar. Bunun önüne geçmemiz gerekiyor. Bizim kültürümüzde sebze var ama son zamanlarda fazla tüketilmiyor. Sebze tüketimine ağırlık vermemiz gerekiyor. Kurubaklagil tüketmemiz gerekiyor. Et ve et ürünlerini haftada ikiye, üçe düşürüp sebzeyi çoğunluğa almamız gerekiyor. Uygulaya bildiğimiz kadar Akdeniz diyetini uygulamamız gerekiyor. Balık tüketimimiz hiç yok, mümkün  olduğunca balık  tüketmemiz gerekiyor. Omega3 hiç almıyoruz, bunu semizotu ve cevizle alabiliriz. Fakat bunlar hayvansal omega3 ile aynı olmuyor. Balık tüketmemiz gerekiyor.

Sindirim sistemi rahatsızlıklarını tetikleyen nedenler neler? Hangi yemekler sebep oluyor?

Sindirim sisteminde aslında biz çok fazla acı tüketiyoruz. Bu da çok fazla mide rahatsızlığına sebep oluyor. Özellikle ekşi tüketimimizde fazla var. Baharat tüketimi acılı, ekşili şeylerden uzak durmamız gerekiyor. Bağırsak problemlerinde temel sebep az su tüketimi. Sıcak bir memlekette yaşıyoruz en az 2,5 litre su tüketmemiz gerekiyor ama gözlemlediğim kadarıyla 10 bardaktan fazla içen nerdeyse yok.  Buna özen göstermemiz gerekiyor. Lif ağırlıklı beslenmemiz gerekiyor. Lif ağırlıklı beslenmekte tam buğday ekmeğinde bulunuyor. Tam buğday ekmek hiç tüketmiyoruz, meyve ve sebzelerde bulunuyor ama meyve ve sebze tüketimimiz az. Kurubaklagil tüketimimiz az ve bir de hiç egzersiz yapmıyoruz. Bölgesel olarak egzersiz oranımız çok düşük. Spor salonuna gideyim, 3 saat spor yapayım değil. 2 günde bir yarım saat 45 dakika yürüyüş yapmak bile kafi. Ağır bir spora başladığınızda çok çabuk pes edebiliyoruz ama bunu hayatımızın bir parçası haline getirirsek, düzenli yaparsak eğer hem kalıcı olur hem ağır spordan sonra kilo alımının da önüne geçebiliriz.
 



Urfa’da genellikle sabah kahvaltısında tırnaklı ekmek tüketiliyor. Bunu sağlık açısından nasıl değerlendirirsiniz?

Sabah sebze tüketilmesinde bir zarar yok. Biber özellikle C vitamini açısından çok değerli bir sebze ama yanında ekmeğin fazla tüketilmesi çok yanlış. Doğruyu yanlışla götürüyoruz. O ekmeğin yerine tam buğdaylı bir sac ekmeği tercih edilebilir ama porsiyonuna dikkat edilerek. Fırınlarda da artık tam buğdaylı ekmek satılıyor, onları tercih edebiliriz. Biraz beyaz ekmekle aramıza mesafe koymamız gerekiyor.

Peki, Urfa’nın en önemli lezzetlerinden biri isotun sağlığa zararları-faydaları nelerdir?

İsotun bir zararı olmaz. Tabi ki özellikle C vitamini açısından çok değerli bir sebze, iştah açıcı özelliği de çok fazla var. Yani tüketmekte hiçbir sakınca yok ama çok fazla acılı tükettiğimizde mide problemleri ile karşılaşabiliyoruz.

Obezite Şanlıurfa'da ne durumda?

 Bununla ilgili kesin veriler yok ama Türkiye’nin obezite konusunda dünyada 2. Avrupa’da 1. Türkiye’de erkeklerin yüzde 21’i, kadınlarınsa yüzde 41’inin obez olduğu üzerine veriler var. Bununla ilgili bölgesel çalışmalar yok, olması iyi olurdu.




Erkeklere göre kadınlarda obezitenin yüksek olmasının nedeni ne?

Kadınlar hayatın içinde değiller, sosyal alanlar da kadınları göremeyiz, çalışma imkanları daha az, egzersiz yapma ihtimalleri daha az. Genelde ev kadınları ve evin içinde oldukları için en fazla günlere gidiyorlar, günlerde de yapılan yine yemek tüketimi. Genelde yemek üzerine bir hayatları olduğu için kadınların kilo problemi daha fazla oluyor. Kadınların da olabildiğince sosyalleşmesi, iş hayatına girmesi çok önemli. Kadınların en büyük problemlerinden biri sosyal hayatlarda olmaması.

Son olarak, Urfalılara sağlık açısından vermek istediğiniz tavsiyeler var mı?

Herkes diyetisyene geldiğinde mucizevi bir şey bekliyor bizim önerebileceğimiz en mucizevi şey su. Su tüketimine çok önem vermemiz gerekiyor. Günde 2,5 litre su tüketmemiz gerekiyor. Sebzeyi hayatımıza koymamız gerekiyor. Yanlış yağ tüketimini sonlandırmamız gerekiyor. Kaliteli yağları hayatımıza koymamız gerekiyor, zeytinyağı gibi. Kurubaklagilleri hayatımıza koymamız gerekiyor. Beyaz ekmekten uzak durmamız gerekiyor ve egzersizi hayatımızın bir parçası haline getirmemiz gerekiyor.

Özlem DİKMEN-ÖZEL HABER/BİHA

banner53
Yorumlar (4)
okuyucu 2 ay önce
Hanımefendi acaba özel üniversite okumuş olabilir mi ? vücut kitle indeksi 21 üstü olunca kilolu olmuyorsunuz,25-29 arası olunca kilolu olunuyor.Hanımefendi genç bi arkadaşımız kendisini geliştirmesini tavsiye ederim.
Black 2 ay önce
Eleştiri-tavsiye böyle bir şey değil yalnız. Genç ise heyecanına verilir, okuduğu üniversiteye değil.
urfalı 2 ay önce
genelde sınava da joker sokarlar böyleleri
Yoyo 2 ay önce
Çakma Canan Karatay lar yorum yapmış
Sanırsın ki kendileri anatomi profesörü.
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yakında kabine değişikliğinin olacağı konuşuluyor, AK Parti'nin 12 belediye başkanlığını elde ettiği Şanlıurfa bir bakanı hak etti mi?
Namaz Vakti 28 Ocak 2020
İmsak 06:01
Güneş 07:24
Öğle 12:43
İkindi 15:28
Akşam 17:52
Yatsı 19:10
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 19 41
2. Fenerbahçe 19 37
3. Başakşehir 19 36
4. Trabzonspor 18 35
5. Alanyaspor 19 35
6. Galatasaray 19 33
7. Beşiktaş 19 30
8. Göztepe 19 29
9. Malatyaspor 18 24
10. Gaziantep FK 19 24
11. Çaykur Rizespor 19 24
12. Denizlispor 19 22
13. Gençlerbirliği 19 21
14. Konyaspor 19 18
15. Antalyaspor 19 17
16. Kasımpaşa 19 15
17. Ankaragücü 19 13
18. Kayserispor 19 11
Takımlar O P
1. Hatayspor 19 40
2. Erzurum BB 19 34
3. Bursaspor 19 33
4. Keçiörengücü 19 29
5. Adana Demirspor 19 28
6. Akhisar Bld.Spor 19 28
7. Ümraniye 19 28
8. Menemen Belediyespor 19 28
9. Altay 19 27
10. Giresunspor 19 27
11. Fatih Karagümrük 19 24
12. Balıkesirspor 19 24
13. İstanbulspor 19 20
14. Altınordu 19 20
15. Osmanlıspor 19 17
16. Adanaspor 19 14
17. Boluspor 19 14
18. Eskişehirspor 19 10
Takımlar O P
1. Liverpool 23 67
2. Man City 24 51
3. Leicester City 24 48
4. Chelsea 24 40
5. M. United 24 34
6. Tottenham 24 34
7. Wolverhampton 24 34
8. Sheffield United 24 33
9. Southampton 24 31
10. Arsenal 24 30
11. Crystal Palace 24 30
12. Everton 24 30
13. Burnley 24 30
14. Newcastle 24 30
15. Brighton 24 25
16. Aston Villa 24 25
17. West Ham 23 23
18. Bournemouth 24 23
19. Watford 24 23
20. Norwich City 24 17
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 46
2. Barcelona 21 43
3. Sevilla 21 38
4. Getafe 21 36
5. Atletico Madrid 21 36
6. Real Sociedad 21 34
7. Valencia 21 34
8. Villarreal 21 31
9. Athletic Bilbao 21 31
10. Osasuna 21 28
11. Granada 21 27
12. Real Betis 21 27
13. Levante 21 26
14. Deportivo Alaves 21 23
15. Eibar 21 23
16. Real Valladolid 21 22
17. Mallorca 21 18
18. Celta de Vigo 21 17
19. Leganés 21 15
20. Espanyol 21 15