banner114

banner87

banner168

Urfa'nın tek 'kazaz ustası' direniyor: Bu meslek niye mezara gitsin?

Şanlıurfa'da yıllar önce 40 yıl ara verilen ve yeniden işlenen 'kazazlık' mesleği, bir kez daha unutulmaya yüz tutuyor. Tarihi bölge Balıklıgöl'de kentin tek kazaz ustasının ellerinde işlenen ipek iplikler, şekil alarak çeşitli aksesuarlara dönüştürülüyor. Özellikle yerli ve yabancı turistlerin ilgi gösterdiği mesleğin yok olmaması için elini taşın altına koyacağını kaydeden 78 yaşındaki Kazaz Mehmet Emin Güngör, "Öğrencileri getirsinler, ben öğretirim. Benim kaç sene yaşayacağım belli değil, bu meslek niye mezara gitsin?" dedi.

banner100
ÖZEL HABER 28.06.2020, 12:55 28.06.2020, 17:24
Urfa'nın tek 'kazaz ustası' direniyor: Bu meslek niye mezara gitsin?

Şanlıurfa'da 'kazazlık' mesleği unutulmaya yüz tutuyor.



Tarihi Osmanlı Dönemine dayanan ve ilk olarak Kazaz Pazarı'nda işlenen meslek, adını da Bedesten olarak da bilinen bulunduğu pazara verdi. İlk yıllarında 50 kazaz ustasının renklendirdiği meslek, ustaların tek tek vefat etmesiyle zamanla yok olmaya başladı.

Yıllarla birlikte 40 yıl verilen aradan sonra yeniden işlenen mesleği bu kez de 78 yaşındaki Mehmet Emin Güngör, tek başına ayakta tutmaya çalışıyor.



MESLEĞİNİN YOK OLMAMASI İÇİN DİRENİYOR

Kentin tarihi bölgesi Balıklıgöl'deki Rızvaniye Külliyesinde Şanlıurfa Valiliği'ne bağlı Geleneksel El Sanatları Merkezi'nde kazazlığa yeniden can kazandıran Güngör, mesleğinin bir kez daha yok olmaması için direniyor.

USTASININ GÜVENİNİ KAZANINCA DÜKKANA ORTAK ODLU

Rengarenk ipek iplikleri elinde şekillendiren 73 yıllık Usta Güngör, başta gelin başı olmak üzere, kaytan, saç bağı gibi yöresel aksesuarlar da yapıyor. Daha 5 yaşındayken mesleğe ilk attığı adımı anlatan Güngör, arkadaşlarının meslek öğrenmeye başlaması ile babası tarafından bir kazaz ustasının yanına yerleştirildiğini kaydediyor. Zamanla kazaz mesleğini öğrenen Güngör, 7 yıl sonra ustasının güvenini kazanıyor ve ustası tarafından kazaz dükkanına ortak ediliyor.



GÜNGÖR: BABAM TUTTU BENİ KOLUMDAN...

Güngör, 73 yıl önce başlayan kazaz macerasını şöyle anlattı:

"Arkadaşlarım meslek öğrenmek için ustaların yanında çalışıyordu. Anneme, 'Babama söyle, beni de bir ustanın yanına koysun' dedim. O da, tanıdıkları vardı Kazaz Pazarında. Bir ustaya söylemiş, tuttu beni kolumdan götürdü. Ustama, 'Eti senin, kemiği bizim. Alın alıştırın' dedi, bıraktı beni ustanın yanına."

'O ZAMAN KUYUMCULUKTAN DEĞERLİYDİ'

Yıllar önce başladığı kazazcılığın çok önemli bir meslek olduğunu kaydeden Güngör, "Gidip gelmeye başladım ustanın yanına. Alıştık ama kolay değildi. Dükkan süpürdük, dükkan açtık. O zamanlar dükkan açma da bir marifetti. Ustanın sana güvendiğinin göstergesiydi. Biz de kazazlığa başladık. Büyüyünce, 12-13 yaşına gelince ustam Kazaz Pazarındaki küçük dükkanı böldü. 'Bu taraf senin, bu taraf benim' dedi. Beni ortak etti dükkana. Çalıştık, çok para kazandık. Kimse inanmaz şimdi. O zaman kuyumculuktan önemliydi bu meslek. Kuyumcu arkadaşlarımız gelir, bizden para isterdi" ifadelerini kullandı.



'KIZLAR SAÇ BANDI TAKMAYINCA SOKAĞA ÇIKMAZDI'

Güngör, yılların geçmesi ile kazazcılığın da unutulmaya başladığını belirtti. Çok bilinmeyen mesleğin İstanbul, Ankara ve İzmirli vatandaşlar tarafından ilgiyle karşılandığın aktaran Güngör, "Urfa'da 50 yaşından küçükler bilmiyor. 60 yaşında olanlar bilir. O zamanlar da, kızlar büyüdüğünde saç bandı almadığı zaman sokağa çıkmazlardı, utanırlardı. Puşi alırlardı, onun kenarını biz yapardık. Zaza püskülü yapardık, Diyarbakır'dan çok müşteri gelirdi. 200-300 tane alırlardı. Urfa'nın geçmişinde var bu meslek" sözlerine yer verdi.



'SAÇ BAĞI, ALTIN KAYTAN, RENKLİ KAYTAN...'

banner85
Unutulmuş takıları ellerinde şekillendiren Güngör, birçok yöreye ait birbirinden renkli aksesuarları işliyor. Özellikle, yabancı turistlerin beğeniyle karşıladığını söyleyen Güngör, yıllar önce Halep'ten, İngiltere'den özel iplikler getirdiklerini söylüyor.

Güngör, "Saç bağı, altın kaytan, renkli kaytan, yörelerin taktığı takıları yapıyoruz. Viranşehir, Suruç, Hilvan taraflarında ayrı takılar takarlar. Suruç tarafı, top püskül var, onları takar. Dicle tarafı zaza püskülü takar. Kahkül yapıyoruz. Gelen yabancılar hayran kalıyor" dedi.



EMİTT FUARINA DA KATILDI

İstanbul'da gerçekleşen Emitt Fuarına da katıldığına değinen Güngör, "Yaptığımız ürünler bazı zamanlarda yok satıyor. Emitt Fuarına gittik, ilk defa gittik. Şanlıurfa Valiliği himayesinde gittik ve yok sattı. Her gören hayran kaldı. Çok beğendi İstanbuldakiler" diye konuştu. 

'URFALILARIN MESLEKTEN HABERİ YOK'

Şanlıurfalıların kazazlık mesleğinden bihaber olduğunu aktaran Güngör, ilçelerden talep olmamasından dert yanıyor. Urfalıların ilgisizliğine karşın turistlerin mesleğin ayakta durması için destek olduğunu belirten Güngör, şöyle konuştu:

"Urfalıların bu meslekten haberi yok. İlçelere gönderemiyoruz. İstanbul'dan gelen çok alıyor. Gelen, 'Bu mesleğin yürümesi için ihtiyacım olmasa da alacağım' diyor. Bu çok güzel bir şey. Urfalıların haberi yok."



'ÖĞRENCİLERİ BOŞ GÜNLERİNDE BİZE GÖNDERSİNLER'

Kazazlık mesleğinin yaşatılması için öneride bulunan Güngör, üniversite öğrencilerine de öğretilmesi gerektiğini söylüyor. Güngör, "Bu mesleğin yaşatılması için yüksekokullarda öğrencilerin boş günlerinde rektörler öğrenci gönderse, biz alıştırırız onlara. Bu bir dünya kültürü. Kırgızistan'da, Azerbaycan'da var. Bu tarafta var mı, yok mu bilmiyorum. Böyle sahipsiz kaldı. Şanlıurfa Valilisi sağ olsun, bu dükkanları vakıftan kiralamış, bize kira almadan verdiler. Biz de çalışıyoruz" sözlerini kullandı.

'SANATKARIN KİRLİ ELLERİ MEDENİYETİN AYNASIDIR'

Yıllardır iğne-iplikle verdiği mücadelenin zorluklarının olduğunu ancak zamanla alışkanlık kazandığına değinen Güngör, "Ben bu mesleği İstanbul'da yapsam, yine çok kazanırım. Emeğimizle yapıyoruz. Ellerimiz boyanıyor ama olsun. 'Sanatkarın kirli elleri medeniyetin aynasıdır' demiş bir şair. Biz, kirlilikten kısmıyoruz" dedi.



'BENİM KAÇ SENE YAŞAYACAĞIM BELLİ DEĞİL'

Çocuklar ve gençler için de öneri sunan Güngör, kazazcılık mesleğinin yaşatılması için bir proje yürütülmesi halinde elinden geleni yapacağını söyledi. Güngör, şu sözlerle konuşmasına son verdi:

"Şanlıurfa'daki tek kazacıyım. Kimi alıştıracağım onu bilmiyorum. İnşallah büyükler el atar. Geçtiğimiz gün öğretmenler geldi. 'Öğrencileri size göndersek alıştırır mısınız?' dediler. Olur tabi. Niye alıştırmayayım? Dükkanımız küçük ama olsun, tahammül ederiz. Böyle bir proje olsa çok iyi olur. Benim kaç sene yaşayacağım belli değil, bu meslek niye mezara gitsin. 2-3 kişi alışsın en azından."

Özlem DİKMEN/ÖZEL HABER-AJANSURFA

banner53
Yorumlar (1)
Sevil SANCAR 4 gün önce
Canım Özlem'cim, yorulan koluna destek lazım, geleyim mi ? :)) Böyle güzel röportajlarla, bu sanatların varlığını bilmeyenlere aydınlık oluyorsun. En kısa sürede amcamızı ziyarete gideceğim. Emeğine sağlık. Sevgiler. ;)
banner123
36°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yakında kabine değişikliğinin olacağı konuşuluyor, AK Parti'nin 12 belediye başkanlığını elde ettiği Şanlıurfa bir bakanı hak etti mi?
Namaz Vakti 04 Temmuz 2020
İmsak 03:18
Güneş 05:03
Öğle 12:34
İkindi 16:26
Akşam 19:56
Yatsı 21:33
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 29 60
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 29 46
7. Alanyaspor 29 45
8. Göztepe 29 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 29 37
11. Kasımpaşa 29 35
12. Denizlispor 30 32
13. Gençlerbirliği 29 31
14. Çaykur Rizespor 29 29
15. Malatyaspor 29 28
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 29 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 31 57
2. Adana Demirspor 31 54
3. Erzurum BB 31 53
4. Bursaspor 31 52
5. Akhisar Bld.Spor 31 51
6. Fatih Karagümrük 31 50
7. Altay 31 50
8. Ümraniye 31 44
9. Keçiörengücü 31 44
10. Giresunspor 31 44
11. Menemen Belediyespor 31 39
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 31 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 31 24
17. Adanaspor 31 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 32 86
2. Man City 32 66
3. Leicester City 33 58
4. M. United 33 55
5. Chelsea 32 54
6. Wolverhampton 32 52
7. Sheffield United 32 47
8. Arsenal 32 46
9. Tottenham 32 45
10. Burnley 32 45
11. Everton 32 44
12. Newcastle 32 42
13. Crystal Palace 33 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 33 36
16. West Ham 32 30
17. Watford 32 28
18. Aston Villa 32 27
19. Bournemouth 33 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 74
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 33 52
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 33 48
9. Granada 33 46
10. Valencia 33 46
11. Osasuna 33 44
12. Levante 33 42
13. Real Betis 33 37
14. Real Valladolid 33 36
15. Deportivo Alaves 33 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 33 34
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 33 25
20. Espanyol 33 24