banner114

banner87

banner168

Kilise, cezaevi, cami... İşte "Fırfırlı"nın hikayesi!

'Peygamber Şehri' Şanlıurfa, farklı dinleri bir arada barındıran kadim kentlerden biri. Tarihi özellikleriyle öne çıkan kentte, kutsal mekanlar da bu birlikteliğe eşlik ediyor. Reji Kilisesi, Germuş Kilisesi ve daha birçok yapının yanı sıra, hikayesi ve ismiyle merak uyandıran noktalardan biri de "Fırfırlı"... İşte, çoğu vatandaşın adını bildiği ancak hikayesini duymadığı Fırfırlı ile ilgili merak edilenler.

banner100
ÖZEL HABER 22.06.2020, 12:55 24.06.2020, 12:13
Kilise, cezaevi, cami... İşte "Fırfırlı"nın hikayesi!

Tarihi ile adeta açık hava müzesini andıran Şanlıurfa geçmişe ışık tutuyor.

Başta 'Tarihin Sıfır Noktası' Göbeklitepe olmak üzere birçok döneme ait kalıntıların keşfedildiği Urfa'nın adeta taşı toprağı tarih kokuyor. Dünyanın en eski tapınağı ile geçmişe ev saahipliği yapan kent, günümüze gelen yapılarla da tarihe ışık tutuyor.



Özellikle Germuş Kilisesi, Reji Kilisesi, Selahattin Eyyübi Camii gibi geçmişe dayanan inanç merkezleri ile ön plana çıkan kent, bu noktaların hikayeleriyle de büyülüyor.



Hikayesi ile duyanları şaşırtan, zamanla geçirdiği değişimlerle de adından sıkça söz ettiren tarihi yapılardan biri de "Fırfırlı" Cami... Kayıtlara geçen ismiyle ise Oniki Havari Kilisesi.



Eyyübiye İlçesi'ne bağlı Vali Fuat Bey Caddesi’nde (Büyükyol) bulunan ve kilise olarak inşa edilen yapı, kayıtlara kilise olarak geçse de günümüzde cami görevini görüyor.



KİLİSE OLARAK İNŞA EDİLİYOR

Tarihi yapı, bir dönem bölgede yaşayan Ermeniler tarafında kilise olarak inşa ediliyor. Ermeniler tarafından bir süre ibadet merkezi olarak kullanılan yapı, bir süre sonra ise 'cezaevine' dönüşüyor. 



CEZAEVİNDEN İZLER TAŞIYOR

Yapıyı detaylı gezince ise cezaevi olarak kullanıldığı dönemden izler taşıdığı görülüyor.

banner85
Bu izlerden en çok göze çarpan ise mahkumların hapis yattığı günlerde duvarlara attıkları çentikler... Bazı mahkumların her güne bir çentik attığı görülüyor. Atılan çentiklerde mahkumların isimleri ise dikkat çekiyor. Halfetili Mehmet, Siverekli Sait, Ramazan...

SON OLARAK CAMİYE DÖNÜŞÜTÜRÜLÜYOR

Önce kilise, daha sonra hapishane olan yapı, son olarak ise camiye dönüştürülüyor. Mihrap üzerindeki kitabede kilisenin 1956 yılında camiye çevrildiği yazıyor. Camiye dönüştüren isim ise Molla Hamit...

1950 yılında İmam Molla Hamit tarafından satın alınan tarihi bölge, günümüze kadar da cami olarak kullanılıyor.



NEDEN 'FIRFIRLI' DENİLİYOR?

Yapı ile ilgili en merak edilen sorulardan biri ise neden 'Fırfırlı' denildiği... Osmanlı Döneminde yapı üzerinde rüzgargülü benzeri materyaller yer aldığı için her rüzgar estiğinde, rüzgar gülü "fır fır" ses çıkararak dönüyor. Zamanla sese aşina olan halk, Urfa ağzı ile artık camiyi “Fırfırlı” olarak isimlendiriyor.



Öte yandan, 2018 yılında İl Müftülüğü tarafından caminin adı İyad bin Ganem Camii olarak değiştiriliyor. 


MİMARİSİ HAKKINDA:

Yapı üç nefli bazilika plan düzenindedir. Kesme taştan olan yapının batı cephesinde ve köşe kulelerinde son derece güzel bir taş işçiliği dikkati çekmektedir. Orta nef tromplu bir kubbe ile yan nefler de dörder çapraz tonozla örtülmüştür. Orta nef diğerlerinden daha geniş olup, yüksek kasnağı üzerinde yirmi dört pencere bulunmaktadır. Yapımında kubbe ve tonozlarda bazalt taşı, mukarnas başlıklı sütunlar ve kemerler kesme taşlar kullanılmıştır. Yarım sütunlar ve dış cephelerde taş bezemeler görülmektedir.

Kilisenin apsis bölümündeki pencerelerden biri, camiye çevrildiği sırada mihrap haline getirilmiştir.

Özlem DİKMEN-ÖZEL HABER/AJANSURFA

banner53
Yorumlar (1)
Gerok 2 hafta önce
yanlış bilgilerle dolu bir yazı yazdığınız için teşekkür mü etmek lazm yoksa başka şey mi bilemedim.
banner123
36°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Yakında kabine değişikliğinin olacağı konuşuluyor, AK Parti'nin 12 belediye başkanlığını elde ettiği Şanlıurfa bir bakanı hak etti mi?
Namaz Vakti 04 Temmuz 2020
İmsak 03:18
Güneş 05:03
Öğle 12:34
İkindi 16:26
Akşam 19:56
Yatsı 21:33
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 29 60
2. Trabzonspor 29 58
3. Sivasspor 29 53
4. Galatasaray 29 52
5. Beşiktaş 29 50
6. Fenerbahçe 29 46
7. Alanyaspor 29 45
8. Göztepe 29 38
9. Gaziantep FK 30 38
10. Antalyaspor 29 37
11. Kasımpaşa 29 35
12. Denizlispor 30 32
13. Gençlerbirliği 29 31
14. Çaykur Rizespor 29 29
15. Malatyaspor 29 28
16. Kayserispor 29 28
17. Konyaspor 29 27
18. Ankaragücü 29 25
Takımlar O P
1. Hatayspor 31 57
2. Adana Demirspor 31 54
3. Erzurum BB 31 53
4. Bursaspor 31 52
5. Akhisar Bld.Spor 31 51
6. Fatih Karagümrük 31 50
7. Altay 31 50
8. Ümraniye 31 44
9. Keçiörengücü 31 44
10. Giresunspor 31 44
11. Menemen Belediyespor 31 39
12. Balıkesirspor 31 35
13. İstanbulspor 31 34
14. Altınordu 31 33
15. Boluspor 31 30
16. Osmanlıspor 31 24
17. Adanaspor 31 21
18. Eskişehirspor 31 12
Takımlar O P
1. Liverpool 32 86
2. Man City 32 66
3. Leicester City 32 55
4. Chelsea 32 54
5. M. United 32 52
6. Wolverhampton 32 52
7. Sheffield United 32 47
8. Arsenal 32 46
9. Tottenham 32 45
10. Burnley 32 45
11. Everton 32 44
12. Crystal Palace 32 42
13. Newcastle 32 42
14. Southampton 32 40
15. Brighton 33 36
16. West Ham 32 30
17. Watford 32 28
18. Aston Villa 32 27
19. Bournemouth 32 27
20. Norwich City 33 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 33 74
2. Barcelona 33 70
3. Atletico Madrid 34 62
4. Sevilla 33 57
5. Villarreal 33 54
6. Getafe 33 52
7. Real Sociedad 33 50
8. Athletic Bilbao 33 48
9. Granada 33 46
10. Valencia 33 46
11. Osasuna 33 44
12. Levante 33 42
13. Real Betis 33 37
14. Real Valladolid 33 36
15. Deportivo Alaves 33 35
16. Eibar 33 35
17. Celta de Vigo 33 34
18. Mallorca 34 29
19. Leganés 33 25
20. Espanyol 33 24