Kürtlerde Değerler ve Tutumlar Araştırması: Milliyetçi eğilim yükselişte

Kürt Çalışmaları Merkezi’nin araştırmasına göre, Kürt milliyetçiliği Kürtler arasında yüzde 10 bandında. AK Parti destek kaybederken CHP yükseliyor. Araştırmaya katılanların kendilerine en yakın buldukları siyasetçi Selahattin Demirtaş.

ŞANLIURFA - Kürt Çalışmaları Merkezi’nin Kürtlerde Değerler ve Tutumlar Araştırmasının raporu yayımlandı.

Kürt Çalışmaları Merkezi tarafından, Rawest Araştırma'ya yaptırılan Kürtlerde Değerler ve Tutumlar Araştırması 2021,  Kürtlerin hayat tarzları, siyasal tutum ve taleplere ilişkin çarpıcı veriler ortaya koydu.

Heinrich Böll Siftung'un iş birliği ile ortaya çıkan rapor  İstanbul, Adana, Diyarbakır, Mardin, Van, Ağrı, Bingöl, Hakkari, Urfa, Malatya, Adıyaman olmak üzere 11 ilde gerçekleştirildi.

Kürtlerin değer yargılarını ve tutumlarını daha yakından anlamayı, birbirleri ve Türkiye toplumu ile aralarındaki benzerlik ve farklılıkları görmeyi ve göstermeyi amaçlayan raporda öne çıkan sonuçlar şöyle:

KÜRTLER MÜSLÜMAN, ÖZGÜRLÜKÇÜ VE DEMOKRAT

Katılımcılarda Müslüman, Özgürlükçü, Dindar, Demokrat gibi kimlikler öne çıkıyor. AK Partililerde daha çok Müslüman, Dindar, Muhafazakar kimlikler sahiplenilirken, HDP’lilerde Özgürlükçü, Müslüman ve Kürt hakları savunucusu kimlikler görünür oluyor. Kürt milliyetçiliği Kürtler arasında yüzde 10 bandına yerleşmiş görünüyor. CHP’li Kürtlerde Laik ve Liberal vurgular öne çıkarak onları diğer gruplardan ayırıyor.

Araştırmanın ulaştığı sonuçlar, Kürtlerin çoğunluğunun kendisini siyasal spektrumun solunda konumlandırdığı yönündeki kabulü çürütüyor. Çoğu Kürt kendisini solda değil, Merkez’de (yüzde 47,2) konumlandırıyor. Merkez dışındaki çoğunluk Sol’da (yüzde 31,2) konumlansa da önemli bir kesim (yüzde 21,4) de kendisini Sağ’da konumlandırıyor.

YAŞAM MEMNUNİYETİ DÜŞÜK

Kürtler, hayattan memnuniyet söz konusu olduğunda Türkiye’nin geri kalanından belirgin biçimde ayrışıyorlar. Araştırmaya katılanların yarısından fazlası hayattan memnuniyetlerinin düşük olduğunu paylaşıyorlar. Bölgede yaşayanlar, küçük şehirlerde yaşayanlar, erkekler ve gençler hayattan memnuniyetleri daha düşük grupları oluşturuyor. Katılımcıların hane gelirleri düşük ve haneleri Türkiye ortalamasından kalabalık. Katılımcıların çoğunluğu, gelir düzeyi düşük olan grupta yer alıyor.

DİNDARLIK HALA GÜÇLÜ

Katılımcıların üçte ikiden fazlasının algısında dindarlık olumlu anlamlar ihtiva ediyor. Dindarlığı negatif çağrışımlarla açıklayanların oranı yüzde 10 civarında. Olumlu kavramlar “iyilik”, “ahlak”, “maneviyat” gibi olumsuz kavramlar “gereksizlik”, “bağnazlık” “baskı” gibi örneklere öne çıkıyor. HDP seçmeninde dindarlık sanıldığının aksine düşük değil. İbadetler konusunda siyasi görüşler belirgin bir ayrışma göstermiyor. HDP seçmeninin beşte dördünden fazlası düzenli ya da seyrek namaz kılıyor. Düzenli namaz kılanların oranı HDP ile AK Parti seçmeni için birbirine yakın (yüzde 50’ye yüzde 44.). Oranlar birbirine yakın olsa da hiç kılmayan veya daha önce kıldığı halde zamanla azaltan/bırakanlarda HDP ve CHP seçmeni belirgin bir ağırlığa sahip.

Kendini dini inancı olmayanlar kümesinde konumlandıranların büyük ölçüde siyasi skalanın solunda yer alanlardan ve HDP’lilerden oluştuğu görülüyor. Bu kümede erkeklerin oranı kadınların iki katından fazla.

TUTUMLAR CİNSİYET, SİYASİ GÖRÜŞ VE GÖÇ TECRÜBESİNE GÖRE AYRIŞIYOR

Değerler ve tutumlar konusunda Kürtlerin Türkiye’nin geri kalanı ile siyasal ve sosyal açıdan yüksek benzerlikleri dikkat çekiyor. Dünya görüşü, siyasi eğilim, göç ve yer yer cinsiyet gibi konular ise Kürtleri birbirinden ayıran temel faktörler olarak öne çıkıyor. Ekonomi, neredeyse bütün katılımcıları ortak kesen bir sorun. Kürtlerin kendi içinde ayrıştığı noktalara bakılacak olursa; bölgede ve Batı’da yaşayan Kürtler eğitim ve adalet sistemi gibi konularda ortaklaşırken bölgede yaşayanlar bunlara ek olarak Kadın sorunları ve Kürt sorununu öne çıkarıyor.

MİLLİYETÇİLİK EĞİLİMLERİ TÜRKİYE GENELİNDEN FARKLILAŞIYOR

Katılımcıların çoğunluğunda bir olgu olarak milliyetçilik olumsuz çağrışımlarla yüklü. Milliyetçiliğe olumsuz yaklaşanlarda bu tutumun “ümmetçilik” ya da sol “enternasyonalist” dünya görüşüyle ya da Türk milliyetçiliğini dışlayıcı bir milliyetçilik biçimi olarak anlamak ve deneyimlemekle ilişkili olduğu anlaşılıyor. Bu açıdan milliyetçiliği egemen ve dışlayıcı bir formda anlamak, bu olguya mesafeli bir tutumu açığa çıkarabiliyor.

Ancak Kürt milliyetçiliği gibi daha somut bir bağlama geçildiğinde, bu olumsuz tutumda bir gevşeme görünür oluyor. Katılımcılar bu durumda Kürt milliyetçiliğine başka kimlikleri dışlamayan ve hak talep eden bir anlam yükledikleri için görece daha makbul görüyorlar. Bu bağlamda katılımcıların yaklaşık dörtte biri kendisini yüksek düzeyde Kürt milliyetçisi olarak görüyor. HDP seçmeninin üçte ikisi Kürt milliyetçiliğini orta veya yüksek düzeyde sahiplenirken AK Parti seçmeninin de yarıya yakını bu kimliği benimsiyor.

EŞİTSİZLİK ALGISI GÜÇLÜ

Katılımcıların çoğunluğu Kürtlerle Türklerin devlet nezdinde eşit olmadığını düşünüyor. AK Partili seçmende geçmişten bugüne eşitsizliğin azaldığı görüşü hakimken, HDP seçmeninde hem ekonomik hem de kimliğe dair güçlü bir eşitsizlik algısı var. AK Parti seçmenlerinin dörtte birden azı eşitliğin olmadığını paylaşırken bu oran CHP’lilerde yarı yarıya, HDP’lilerde dörtte üçten fazla çıkıyor. Benzer biçimde bu düşünce sağ görüşe mensup olanlarda üçte bir, sol görüşe mensup olanlarda dörtte üç oranında paylaşılıyor.

ANA DİL ORTAK TALEP

Kürt meselesine dair katılımcıların en sık vurguladığı problem ve talebin en çok yoğunlaştığı alan ana dil. Ana dil, farklı görüşlerdeki tüm Kürtlerin ortak talebi olarak öne çıkıyor. Yine eşitsizlik algısıyla ilgili en önemli mesele de ana dil. Bazı katılımcılar Kürtçe’nin eğitim ve öğretim dili olarak, bazılarıysa seçmeli ders şeklinde öğretilmesi gerektiğini düşünüyor. Kürtçe eğitim ve öğretim dili olsa bile, bu husustaki istihdam sorunu çözülmedikçe meselenin çözüme kavuşturulamayacağı da vurgulanıyor. Yine Katılımcılar, ana dilde kamu hizmeti ve eğitim gibi taleplerde büyük ölçüde ortaklaşıyorlar. Kendini hem sağda hem merkezde hem de solda konumlandıranlar ya da bir başka kategorizasyonda AK Partili, HDP’li ve CHP’li olanlar da bu taleplerin destekçisi olduklarını aktarıyorlar.

AK PARTİ DESTEK KAYBEDİYOR, CHP YÜKSELİYOR

Katılımcıların en çok destekledikleri partiler HDP ve AK Parti. Üçüncü sırada CHP yer alıyor. Oy tercihlerinin 2018 yılına göre değişimlerine bakıldığında AK Parti ve MHP’nin oy kaybettiği, buna karşın CHP, Deva, Gelecek gibi partilerin de oy topladığı görülüyor. HDP’nin de oyu kısmen azalıyor.

Katılımcıların kendilerine en yakın buldukları siyasetçi Selahattin Demirtaş. Onu Deniz Gezmiş takip ediyor. Erdoğan, yaşayan siyasetçiler arasında üçüncü, toplamda yedinci sırada yer alıyor. Katılımcıların kendilerine en uzak gördükleri siyasetçiler Süleyman Soylu ve Devlet Bahçeli. 

BİHA

27 Mar 2022 - 15:48 Şanliurfa- Yaşam



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Ajans Urfa Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Ajans Urfa hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Ajans Urfa editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Ajans Urfa değil haberi geçen ajanstır.


Şanliurfa Markaları

SİZDE BU ALANA REKLAM VERMEK İSTER MİSİNİZ?

+90 (505) 585 67 77
Reklam bilgi


Anket Sizce erken genel seçim olur mu?