banner226

banner184

banner69

banner84

banner225

banner175

banner168

Urfalı avukat UCM'nin Filistin kararını yorumladı

Şanlıurfalı Avukat Abdulkadir Tok, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), Filistin topraklarında işlenen suçlarda mahkemenin yargı yetkisi olduğuna karar vermesini değerlendirdi ve "Bu karar, İsrail’in eylemlerine karşı meşru bir tepki vermek adına ehemmiyet arz etmektedir" dedi.

Gündem 12.02.2021, 15:13 12.02.2021, 18:47
Urfalı avukat UCM'nin Filistin kararını yorumladı

 Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) 5 Şubat 2021 akşamı açıkladığı bir kararla, mahkemenin Filistin’in 1967 sınırlarındaki topraklarını kapsayacak şekilde, Gazze, Batı Şeria ve Doğu Kudüs için yargı yetkisine sahip olduğuna hükmetti. Kararla Filistin topraklarında işlenen suçların, savaş suçlarının ve soykırımların yargılanması mümkün hale geldi.

Peki Filistin'de sevinçle karşılanan İsrail'in ise itiraz ettiği kararın detayları neler? Bu kararın hukuki önemi ne? Şanlıurfalı Avukat Abdulkadir Tok kararı hukuki olarak değerlendirdiği bir yazıyı kaleme aldı. İşte o yazının ayrıntıları:

banner85
UCM'NİN FİLİSTİNDE İŞLENEN SUÇLARA KARŞI YARGI YETKİSİ KARARINI HUKUKİ OLARAK DEĞERLENDİRME

"Birleşmiş Milletler (BM) nezdinde ‘Gözlemci Devlet’ statüsünde bulunan Filistin, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) Mayıs 2018 tarihinde İsrail tarafından topraklarında yapılan eylemlere son verebilmek adına bir başvuruda bulundu. Başvuru Filistin’in, İsrail’in Roma Statüsüne göre işlediği insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarıyla ilgili Mahkeme’ye yaptığı dördüncü başvuru olmuştur. Daha önceki 3 başvuru birtakım hukuki eksikliklerden ötürü reddediliyordu. İsrail ise yapılan bu başvuruların neticesinde Filistin lehine sonuç çıksa dahi kendisinin UCM'yi kuran Roma Statüsü’ne taraf olmadığını ileri sürerek başvuruların hiçbirini dikkate almadı. Oysaki İsrail’in söz konusu statüye taraf olmaması hukuki olarak UCM’nin yargı yetkisini etkilemez. Çünkü eylemler BM tarafından Kasım 2012 tarihli 67/19 sayılı kararı uyarınca “Üye olmayan gözlemci devlet” olarak kabul edilen ve İsrail tarafından işgal altında bulunan Filistin topraklarında işleniyordu. Filistin ise bu eylemlere karşı UCM mekanizmasını harekete geçirebilmek adına Aralık 2014’te Roma Statüsü'ne taraf olmuştur.

Bu kabul ile aslında Filistin, Doğu Kudüs dâhil olmak üzere işgal altındaki topraklarında UCM’nin yargı yetkisini kabul etmiştir. UCM’nin geçtiğimiz günlerde İsrail’in Filistin topraklarında işlediği suçları soruşturmaya yetkili olduğuna hükmetmesi de bu durumu teyit eder niteliktedir. UCM ilk derece dairesi vermiş olduğu kararda, soruşturma vurgulanarak, 1967 yılından bu yana işgal altında olan Filistin’in Roma Statüsü’ne taraf devlet olduğunu dolayısıyla diğer üye ülkeler gibi Filistin’in de UCM’ye taraf olduğu açıkça belirtildi.

Uluslararası Ceza Mahkemesi

Uluslararası Ceza Mahkemesi uluslararası toplumun tümünü ilgilendiren en önemli suçları işleyen kişileri yargılamak amacıyla tüzel kişiliğe haiz, ulusal ceza yargısını tamamlayıcı niteliği bulunan aynı zamanda daimi ve bağımsız bir uluslararası yargı mekanizmasıdır. Mahkeme 1998 yılında imzalanan ve 2002 yılında yürürlüğe giren Roma Statüsü gereğince faaliyet göstermektedir. Şüphesiz mahkemenin en önemli özelliği onun bağımsızlığıdır. Mahkeme, BM‟in bir organı değil, BM ile ilişkili bağımsız bir yargı kurumudur. UCM‟ninyargı yetkisi sadece gerçek kişileri kapsamaktadır. Gerçek kişileri hangi suçlar üzerinden yargılayacağı da UCM’nin dayanağı olan Roma statüsünde açıkça belirtilmiştir. Buna göre UCM ‘soykırım suçu, insanlığa karşı suçlar, savaş suçu ve saldırı suçu’ üzerinden yargılama yapmaktadır. Mahkemenin yetkisine giren suçlarla ilgili olarak, ‘suçu bizzat işleyen, işlenmesini emreden ya da özendiren, suçun işlenmesine yardımcı ya da ortak olan, ya da herhangi bir biçimde suçun işlenmesine ya da teşebbüsüne katılan, soykırım suçu ile ilgili olarak bu suçu doğrudan ve kamu önünde özendiren kişileri’ yargılama yetkisine sahiptir. Bu minvalde belirtmek gerekir ki suçu işleyen gerçek kişinin makam ve mevkiinin bir ehemmiyeti bulunmamaktadır. Yani UCM en alt düzey devlet görevlilerinden en üst düzey yöneticilere kadar herkesi yargılayabilir.

UCM’de yargı yetkisine giren suçlarla ilgili üç yolla soruşturma açılabilmektedir. UCM statü madde 13’e göre taraf olan devletlerden gelen bildirimi ya da BM Güvenlik Konseyinden gelen bildirimi değerlendirip suçun oluşup oluşmadığını tespit etmektedir. Statü’nün 15. Maddesine göre ayrıca UCM’nin yargı yetkisi alanına giren suçlarla ilgili bilgilere dayanarak resen soruşturma açma yetkisi de bulunmaktadır. Statü’nün 53. maddesi gereğince UCM savcılığı kendisine gelen bildirimleri veya re’sen kendi araştırmaları sonucu elde ettiği bilgileri değerlendirdikten sonra soruşturma başlatılması gerektiği kanaatine varmışsa, soruşturmanın başlatılması kararını verir.


UCM ve Filistin Meselesi

Filistin meselesinde İsrail’in yaptığı eylemlerin kasti gerçekleşmiş oluşu noktasında meseleyi Statünün 6. Maddesine göre soykırım, 7. Maddesine göre ise insanlığa karşı suç kapsamında değerlendirilmesi hukuken mümkündür. Bu minvalde UCM’ye başvuru yapılabilir. Belirtmek gerekir ki İsrail, Uluslararası Ceza Mahkemesi, kurulma aşamasında aleyhe oy veren 7 devletten(ABD, Çin, Irak, Libya, Katar, Yemen) biridir. Bu sebeple ilk bakışta İsrail aleyhine başvuru yapmak mümkün gözükmeyebilir. Fakat eylemler BM’nin belirlediği sınırlar çerçevesinde Roma Statüsüne taraf olan Filistin topraklarında gerçekleşmektedir. Bu nedenle Filistin tarafından başvuru yapılması mümkündür. Filistin’in bu bağlamda yaptığı son başvuruya UCM’nin Filistin’in taraf devlet olmak için gerekli şartları yerine getirdiği bu nedenle Filistin'e diğer üye ülkeler gibi muamele edileceği belirtilerek yargı yetkisi olduğuna hükmetmesi bunun en açık göstergesidir. Ayrıca İsrail’i UCM nezdinde yargılamanın bir diğer yolu yukarıda belirttiğimiz üzere hem Güvenlik Konseyi aracılığıyla hem de UCM savcılığının re’sen soruşturma başlatması ile de mümkün olabilmektedir. Lakin belirtmek gerekir ki bugüne kadar BMGK tarafından meselenin UCM’ye taşındığı vaki değildir.

UCM ilk derece dairesinin kararındaki üç öncelikli dosya ise İsrail’in 2014’te Gazze’ye karşı gayr-ı hukuki savaşı, işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan Yahudi yerleşim yerleri ve hukuki bir sebep olmaksızın hapse attıkları mahkûmlar konusudur. Kararda ayrıca Filistin Kurtuluş Örgütü ile İsrail arasında karşılıklı tanıma ve barış ilkeleri içeren Oslo Anlaşması’nın Filistin’in topraklarının işgal edilmesi durumunu ve mahkemenin yargı yetkisini engellemediği de açıkça belirtildi.


Sonuç

Nitekim alınan bu kararın önemli yanı Filistin’in Uluslararası bir yargı mekanizması tarafından devlet olarak kabul edilmiş olmasıdır. Pek tabii bugüne kadar İsrail BMGK’nın bağlayıcı kararları dâhil uluslararası hukukun kendisi aleyhine vermiş olduğu hiçbir kararına uymamıştır. Bu yönüyle İsrail bugüne kadar herhangi bir hukuki yaptırıma maruz kalmamıştır. Ayrıca UCM’ye üye olmamasından ötürü aleyhine yapılmaya çalışılan yargılama süreçlerinde buna engel olmaya çalışmıştır. Alınan kararın bir diğer önemli yanı tam olarak burada devreye girmektedir. Bu karar, İsrail’in eylemlerine karşı meşru bir tepki vermek adına ehemmiyet arz etmektedir.

Elbette kararın fiili olarak ne derecede uygulanacağı bu aşamada muğlâktır. Lakin görüldüğü üzere uluslararası arenada verilen tek bir karar asırlık problemin üzerinde yapılmaya çalışılan birçok sözde barış planlarından daha etkili olabilmektedir. Umarız, bu hukuki imkânı iyi değerlendirilerek Filistin’e verilen destekler hukuki zemine taşınır ve mevcut çatışma hukukileştirip kolay çözülebilir duruma getirilir."

banner213
Yorumlar (0)
banner191
açık
Günün Anketi Tümü
Yakında kabine değişikliğinin olacağı konuşuluyor, AK Parti'nin 12 belediye başkanlığını elde ettiği Şanlıurfa bir bakanı hak etti mi?
Namaz Vakti 25 Şubat 2021
İmsak 05:35
Güneş 06:55
Öğle 12:43
İkindi 15:51
Akşam 18:21
Yatsı 19:36
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 22 37
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 22 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Balıkesirspor 22 23
14. Menemen Belediyespor 22 23
15. Boluspor 22 22
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 22 13
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19