Ebeveyn arasındaki tutum okul fobisini tetikliyor

Uzman Psikolog Abidin Balkan, “Okul fobisi daha çok okul öncesi eğitim deneyimi olmayan, okulla ilk tanışan çocuklarda rastlanan bir durumdur. Fobi dediğimizde biraz daha ağır kaçıyor ve bu aileyi etkileyebiliyor. Çocuğun daha önce okul öncesi eğitimi yoksa aile ile sürekli birlikteyse, ilk kez evden ayrılıyorsa çocuk terk edilme korkusu yaşar” dedi.

Ebeveyn arasındaki tutum okul fobisini tetikliyor
banner38

Bir yaz tatilini geride bırakan çocuklar, yaklaşık iki ay önce ders başı yaptı. Fakat kimi çocuklar okula çabucak adapte olurken, kimileri de hala okul fobisi yaşıyor. Bu korku, küçük yaştaki öğrencilerde fiziksel sorunlara da yol açıyor. Okul fobisi ise önüne geçilmediği zaman, ilerleyen yaşlarda daha da büyük sorunların kapı aralayıcısı oluyor.

 

ÇOCUKLARDA BİNLERCE SORUNUN KAPI ARALAYICISI OLUYOR

Aşırı kaygı nedeniyle okula gitme konusunda isteksizlik yaşayan çocuklar, karın ağrısı, mide bulantısı veya baş ağrısı gibi bedensel yakınmalar sergileyerek ailelerine zor anlar yaşatabiliyor. Yeni eğitim öğretim yılının başlamasıyla birlikte ailelerinden ilk defa ayrılan çocuklarda görülen en büyük sorunlardan biri de okul korkusu. Okul korkusu tedavi edilmediği takdirde arkadaşlardan uzaklaşma, akademik başarıda düşme ve ebeveynleri ile çatışma gibi kısa dönemde olumsuz durumlar görülürken, uzun dönemde ise akademik başarısızlık, okuldan ayrılma ve erişkinlik döneminde ruhsal sorunlar yaşama gibi sonuçlarla karşılaşılabilmektedir. Okul korkusu olan küçük çocuklarda daha çok anksiyete belirtileri görülürken, ergenlerde ise anksiyete ve duygu durum bozuklukları  ile ilişkili belirtileri görülmektedir. Okul korkusu olan çocuklarda ayrılık anksiyetesi, sosyal fobi, basit fobi, panik bozukluk, travma sonrası stres bozukluğu, major depresif bozukluğu, distimi, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, öğrenme bozukluğu ve uyum bozukluğu en sık görülen ruhsal ve zihinsel sorunlardır. Çocukların okul fobisini ortadan kaldırabilmeleri için ailelerin bazı noktalara dikkat etmeleri gerektiğini belirten Uzman Psikolog Abidin Balkan, ebeveynlere çocukların yaşadıkları okul fobisini yenebilmenin yollarını anlattı.

 

BALKAN: OKULLA İLK TANIŞAN ÇOCUKLARDA RASTLANAN BİR DURUMDUR

Uzman Psikolog Abidin Balkan, okul fobisinin daha çok okula yeni başlayan çocuklarda görüldüğünü ifade ederek, “Okul fobisi dediğimiz şey, okula yeni başlayan çocukların okula gitme konusunda kaygı ve korku beslemeleridir. Tabi çocuklar okula gitmeme konusunda duygusal ve tepkisel davranışlar sergilemeye başlarlar. Nedir bunlar, ağlama, inat etme ya da karın ağrısı şeklindeki şikâyetlerdir, bununla ilgili de okula gitmek istemezler. Okul fobisi daha çok okul öncesi eğitim deneyimi olmayan, okulla ilk tanışan çocuklarda rastlanan bir durumdur. Fobi dediğimizde biraz daha ağır kaçıyor ve bu aileyi etkileyebiliyor. Çocuğun daha önce okul öncesi eğitimi yoksa aileyle ile sürekli birlikteyse, ilk kez evden ayrılıyorsa çocuk terk edilme korkusu yaşar. Bundan kaynaklı da çocuğun okulla ilgili algısı olumsuz olur. Akranlarıyla okul öncesi bir deneyimi yok, ev içinde ebeveynlerine bağımlı bir ilişki geliştiren çocuklarda daha çok rastlanır” dedi.

 

‘ÇOCUKLAR AYNI ZAMANDA BİRER BEDEN DİLİ UZMANIDIR’

Abidin Balkan, fobi korkusu olan çocukların rehberlik ve sınıf öğretmeni eşliğinde tetkikler yapılması gerektiğini vurgulayarak, “Peki bu sorun nasıl aşılacak? Bu konuda farklı tetkikler var ama daha çok kullanılan sistematik duyarsızlaştırma adı verilen bir tetkiktir. Okul rehberlik servisi ve sınıf öğretmeni işbirliğinde gerçekleştirilir. Bunda çocuğun okul deneyimi, çocuk diyelim sabahçıysa sabah bırakıp öğleden sonra almak yerine; önce bir yarım saat okulda bırakma daha sonra alma, sonra bire saat sonra alma fakat okula her gittiği ve kaldığı günler içerisinde pekiştirme şeklinde ilerler. Fakat bizim ailelerimiz ne yapıyor genelde? Çocuk okula gidip okulda tepki gösterip çıkmak istiyorsa ebeveyn hemen okulda alıp eve getiriyor. Okuldan alırken de çocuğun duygusuna daha doğrusu olumsuz duygu ortaya çıkaracak şekilde tepkisel davranabiliyorlar. Çocuklar aynı zamanda birer beden dili uzmanıdır. Eğer aile bu süreçte çocuk okula gitmek istemiyor ya da çeşitli bedensel şikâyetlerde bulunuyorsa aile de buna paralel olarak duygusal tepki fazla veriyorsa çocuk okula gitmemesi gerektiğini öğrenmeye başlıyor. Oysa olması gereken şey, okul deneyimi olmayan çocuklar için okul yeni bir yaşantı, yeni bir yaşam alanı, bunu iyi kavramak gerekiyor. Okula hazırlık aşaması çok önemlidir. Gideceği okulun belki onunla ilgili çocukla konuşmak, okulları belki dolaştırmak, okul bahçesine girmesini sağlamak, bunu gibi bir hazırlık aşaması olan çocuklarda bu problem hiç yaşanmıyor. Ama genelde okullar açıldığı gün kayıt yapıp biz hemen çocuğu okula bırakmaya çalışıyoruz. Doğal olarak da çocukta bu yeni ve farklı yaşam alanında kaygı ve korku duymaya başlıyor. Şunu yaparsak problem yaşarız. Çocuk okula gitti, çocuğunuz durmuyor, apara topar çocuğu gidip okuldan alıyorsak, sonra doktor doktor gezdiriyorsak çocuğa verdiğimiz mesaj şu; okul tehlikeli bir alan ve evet, gitmemekte haklısın. Çocuk bunu fark ettiğinde işte o zaman bu korku fobiye dönüşmeye başlıyor. Daha fazla içine kapanma, evden dışarı çıkmama, bu şekilde seyredebiliyor” şeklinde konuştu.

 

 

‘AMA BUGÜN BÜTÜN OKULLARIN ANA SINIFLARI VAR’

“Okul öncesi eğitim, birinci sınıf düzeyinde değil, daha çok oyun ağırlıklı bir eğitim olduğu için çocukların okula uyumu okul öncesi eğitim konularında çok da sağlıklı sağlanabiliyor” diyen Balkan, sözlerine şu şekilde devam etti: “Normal şartlar altında okula yeni başlayacak çocukların aslında ebeveynleri ile çalışması gerekiyor. Ebeveynlerin böyle bir seminer tarzında eğitim alması gerekiyor. Çocuğumuz okula yeni başlayacak ve biz çocuğumuza nasıl davranmalıyız, okulu nasıl anlatmalıyız, okul korkusu yaşamaması için neler yapmalıyız tarzında bir eğitim almaları gerekiyor. Normal şartlarda çocuk akranlarıyla beraber oynayabilir. Anne ve baba arasında tutum farklılığı varsa bu da okul fobisini tetikliyor. Okul yaşına gelmiş çocukların mutlaka okul öncesi eğitimden faydalandırılması şarttır. Bu çocuğun psiko sosyal gelişimi açısından da çok önemlidir. Bugün özel kreşler olmayabilir, ekonomik anlamda yoksulluk yaşayan aileler var. Ama bugün bütün okulların ana sınıfları var. Çocuklar önce buraya başlatılabilir. Orada okul öncesi eğitim, birinci sınıf düzeyinde değil, daha çok oyun ağırlıklı bir eğitim olduğu için çocukların okula uyumu okul öncesi eğitim konularında çok da sağlıklı sağlanabiliyor.”

 

Ahmet Can/AJANSURFA

Güncelleme Tarihi: 04 Kasım 2016, 11:23
SIRADAKİ HABER

banner14

banner15